foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


Oblęgorek i okolice


mapa

W drugiej połowie XIX wieku stary górnik z Bliżyna, Tomasz Komor, pochodzący z Oblęgorka tak opowiadał:

 „ Za bardzo dawnych czasów nieprzyjaciel najechał na całą okolicę koło Chęcin, rabując, paląc, uprowadzając ludność i dobytek. Lud uciekał w lasy i bagna. Gdy większa gromada ludzi schowała się na jedną górę w gęstym lesie, nieprzyjaciel otoczył ich chcąc zabrać chudobę, którą uprowadzili. Ludzie bronili się, aż doczekali się odsieczy króla, który z chęcińskiego zamku przybiegł pod oblężoną górę i wrogów odpędził. Wielu oblężonych już pozostało na górze, założyli tam wieś, którą przez skrócenie Oblęgorem nazwali. Od majątku i wsi Oblęgor oddzielił się później folwark Oblęgorek.”

Inaczej tłumaczył nazwę wsi znany językoznawca Jan Łoś. Wskazał on, że folwark zwał się pierwotnie Objęgorek, co oznaczało majątek obejmujący góry. Stąd wziął się później Oblęgorek.

Gmina Strawczyn leży w centralnej części województwa świętokrzyskiego i obejmuje północno – zachodnią część Gór Świętokrzyskich. Sąsiaduje z gminami : od północy – Mniów, od południa – Piekoszów (na niewielkim odcinku biegnie rzeką Łososiną), od wschodu – z Miedzianą Górą, od zachodu z Łopusznem. Obszar wynosi 8626 ha. W jej skład wchodzi 12 sołectw. Zróżnicowana rzeźba terenu kształtowała się w trzeciorzędzie i czwartorzędzie. Obszar gminy leży w dolinie Kielecko – Łagowskiej. Jego północną część stanowi pasmo Oblęgorskie ograniczone od wschodu doliną rzeki Bobrzy, od zachodu – Łososiny – Wiernej Rzeki. Pasmo jest zwartym masywem, nad którym dominuje Góra Sieniowska (448,8 m) Barania Góra (426,5), Perzowa Góra (395 m n. p. m.) oraz Góra Kużniacka (345 m).

Południowe stoki pasma pocięte są licznymi wąwozami i ciekami wodnymi. Większość obszaru gminy stanowi teren płaski, nizinny, pagórkowato – pofałdowany zwany Padołem Strawczyńskim. Jego osobowością są dwa kopulaste wzniesienia: Góra Plebańska – Chełmiecka i Zachetna. Padół Strawczyński jest rozległym owalnym obniżeniem otoczonym od północy Pasmem Oblęgorskim i Górami Tumlińskimi, od południa Pasmem Zgórskim i częściowo Chęcińskim, od wschodu zaś wzniesieniami w okolicy Kielc. Najniższy punkt na terenie gminy znajduje się na terasie zalewowej w dolinie Łososiny (234 m n. p. m.) koło Podłosienka.

Największy obszar w gminie zajmują, występujące we wszystkich sołectwach gleby bielicowe i pseudobielicowe o małej zawartości próchnicy: są one wykorzystywane jako grunty orne i użytki zielone. Drugie miejsce pod względem powierzchni zajmują gleby brunatne właściwe, wyługowane i kwaśne na lessach i piaskach, spotykamy je w okolicach Oblęgorka, Oblęgora, Huciska, Kużniaków, Strawczyna i Promnika. Na terenach niżej położonych oraz w dolinach rzek wytworzyły się czarne ziemie zdegradowane, które zagospodarowane jako użytki zielone w sołectwach Korczyn, Strawczyn, Ruda Strawczyńska, Chełmce, Promnik, Strawczynek. W sołectwach Chełmce i Oblęgorek występują też gleby glejowe, które utworzyły się w warunkach okresowego lub trwałego uwilgotnienia. Najlepsze, zatem jakościowo grunty zajmują wschodnią i południową część gminy, pozostałą powierzchnie zajmują klasy słabsze.

Obszar gminy pod względem klimatycznym należy do krainy Gór Świętokrzyskich. Pogodę kształtują masy powietrza: polarnomorskie i podzwrotnikowomorskie. Dominują wiatry zachodnie. Opady roczne – 620 mm . Największe przypadają na lipiec: 90 mm, czerwiec 79 mm, najniższe: luty 28 mm, marzec 37 mm. Okres zalegania pokrywy śnieżnej 123 dni.

Średnia temperatura powietrza 7,2oC. Najwyższa w lipcu 17,7oC,najniższa w lutym – 3,9oC.

 1.Dolomity – Góra Zachetna w Chełmcach – po przeróbce mogą stanowić ,,czarny marmur” , wapienie dolomityczne.

2.Piaskowce – Góra Kuźniacka, Perzowa, Sieniowska, Barania - do produkcji bloków i płyt.

3.Wapienie – Strawczynek, przysiółek Góra pomiędzy Promnikiem a Rudą Strawczyńską.

4.Baryt – w rejonie Strawczynka i Huciska.

5.Surowce iglaste reprezentowane przez iły triasowe, gliny i lessy zaglinione – Pasmo Oblęgorskie, Kuźniaki

6. Kruszywo naturalne - reprezentowane przez różnego typu piaski i wykorzystywane w budownictwie.

Turyści i goście zdążający do Oblęgorka z kierunku Warszawy mogą zboczyć 15 km przed Kielcami w prawo, w stronę Zagnańska, aby zobaczyć pomnik przyrody dąb Bartek, jedno z najstarszych drzew w Polsce. Według tradycji dąb liczy blisko 1200 lat. Legendy mówią, że pod Bartkiem odpoczywał Bolesław Krzywousty, Kazimierz Wielki sprawował tu sądy, a Jan III Sobieski wracając z wyprawy wiedeńskiej włożył do dziupli szablę, rusznicę turecką i... butelkę wina.

Kilka kilometrów za Bartkiem, w miejscowości Samsonów, znajdują się ruiny wielkiego pieca do wytopu żelaza, wystawionego przez Caccię w 1598 r., a przebudowanego w 1778 przez Kajetana Sołtyka. W 1818 r. gen. Józef Zajączek, namiestnik Królestwa Polskiego położył kamień węgielny pod budowę wielkiego pieca ukończonego w 1823. Zakład był czynny do 1866 r., kiedy to został zniszczony przez pożar.

Po drodze do Oblęgorka Tor Wyścigów Samochodowych „Kielce” w Miedzianej Górze. Długosć toru 4100 m, a różnica wzniesień 60 m. W pętlę wkomponowano tor kartingowy.

W miejscowości Kostomłoty skręt w prawo w kierunku Oblęgorka. Mijamy miejscowość Chełmce. Na wzgórzu kościół parafialny z XVII w., w dole cmentarz, na którym spoczywają prochy syna pisarza, Henryka Józefa Sienkiewicza (zm. 1959) i synowej Zuzanny Sienkiewicz (zm. 1982). 5 km od Chełmiec – Strawczyn, miejsce urodzenia drugiego polskiego pisarza, Stefan Żeromskiego (1864). W miejscowym kościele znajduje się mertyka urodzenia pisarza. Dworek, w którym się urodził, spłonął; na jego miejscu stoi głaz z napisem.

Po zwiedzeniu Pałacyku w Oblęgorku dla relaksu warto odbyć spacer znakowanym szlakiem czarnym przez rezerwat leśny „Góra Barania” na szczyt (426,5 m), gdzie szlak czarny łączy się z czerwonym, głównym szlakiem świętokrzyskim prowadzącym od Pasma Oblęgorskiego na zachodzie do pasma Jeleniowskiego na wschodzie.

wawoz  barania  goraZ pól na szczycie góry widoki na „Manhatan” kielecki, Wzgórza Tumlińskie i uroczą dolinę rzeczki Ciemnicy.

Barania Góra - rezerwat leśny o ochronie częściowej, powierzchni 82,09ha, ustanowiony 31 grudnia 1993 roku. Utworzony został dla zachowania i ochrony naturalnych wielogatunkowych zbiorowisk leśnych, głównie na siedlisku lasu świeżego z licznymi stanowiskami bluszczu pospolitego, oraz w celu ochrony walorów krajobrazowych występujących w rezerwacie wąwozów lessowych.

Rezerwat położony jest we wschodniej części Pasma Oblęgorskiego na południowym zboczu wzniesienia Barania Góra (426,5m n.p.m). Leśny kompeks z rezerwatem obejmujący wzniesienie Baraniej Góry tworzy malowniczą wyspę w rolniczym krajobrazie okolicy.

Piaskowcowo - iłowcowe podłoże pstrego piaskowca pokryte jest żyznymi utworami lessowymi. Podstawowe gatunki tworzące drzewostany to jodła i buk oraz grab i osika. W bogatym runie stwierdzono ponad 120 gatunków roślin naczyniowych, w tym wiele gatunków rzadkich i podlegających ochronie. Z najciekawszych wymienić należy: widłak wroniec, wawrzynek wilczełyko, barwinek pospolity, którego pędy wspinają się wysoko po pniach buków, dębów i jodeł.

Malownicze piękno i urok licznych wąwozów lessowych, miejscami przekształconych w nieckowate dolinki, dopełniają niepowtarzalność tego miejsca

Rezerwat geologiczno - leśny utworzony został w celu ochrony i zachowania ze względów naukowych, dydaktycznych, historycznych i krajobrazowych, wychodni i odsłonięć piaskowca dolnotriasowego, a także wielogatunkowego drzewostanu z fragmentami żyznej buczyny pochodzenia naturalnego.

Rezerwat obejmuje kompleks leśny pokrywający wzniesienie o nazwie Perzowa Góra (395m n.p.m.) zbudowane z dolnotriasowych piaskowców przykrytych utworami lessowymi. Wzniesienie wchodzi w skład Pasma Oblęgorskiego.

Kulminację góry od wschodu otacza grupa skałek o dł. ok. 180 m. Ściany skałek posiadają odsłonięcia tekstur sedymentacyjnych, będących jednym z głównych czynników decydujących o ich wartości dydaktycznej. Grzbiet Perzowej Góry pokryty jest blokami piaskowca. Jeden z monolitów, od strony wschodniej, podcięty jest głęboką niszą, w której mieści się kaplica św. Rozalii. Zespół ten, od 1954 roku, chroniony jest jako pomnik przyrody nieożywionej.

Wzniesienie Perzowej Góry porasta naturalny las na siedlisku lasu świeżego wyżynnego typu grądu. Drzewostan buduje jodła, dąb, buk, grab, sosna i jawor. Część szczytową zajmuje jodła z bukiem z domieszką grabu, dębu i sosny.

Również ciekawie przedstawia się roślinność runa, gdzie spotykamy gatunki chronione: lilię złotogłów, mrzankę wonną i śnieżyczkę przebiśnieg.

Kapliczka została wybudowana około XIX wieku. Do tej pory przeszła ona wielki pożar i wiele sporów. Mieszkańcy okolicznych wsi bardzo często organizują pielgrzymki na Perzową Górę. Warto ją zwiedzić.

Istnieje kilka wersji legend związanych z istnieniem skałek i kaplicy na Perzowej Górze. Oto jedna z nich :

Dawno temu stary Perz pasł krowy na górze za wsią. Popołudnie było mgliste. Opary snujące się po zboczach, otuliły całe wzgórze. W pewnej chwili zaskoczonemu Perzowi ukazała się postać, która podeszła do niego i wręczając mu klucz, powiedziała: „ Nie lękaj się, mimo iż będą się tu działy rzeczy straszne. Wytrwaj na tym miejscu do końca. Weź ten klucz i czekaj, a staniesz się największym przełożonym klasztoru, który tu powstanie. Tym kluczem otworzysz drzwi.”

Wtedy rozległy się potężne grzmoty, trzaski i jęki oraz przeraźliwe bicie dzwonów. Góra zadrżała w posadach, skały pękały z łoskotem i staczały się po zboczach. Wśród kamieni pokazały się roje gadów. Perz widział jak spod ziemi wyrastały mury tajemniczej budowli. Przerażone bydło popędziło do wsi, a za nim ledwo żywy ze strachu pastuch, wyrzucając tajemniczy klucz. Nagle zaległa cisza. Biała postać znikła, góra znieruchomiała. Po kamiennych murach zostały tylko ślady, widoczne do tej pory w grocie św. Rozalii.

 

zerZiemia Strawczyńska jest związana z ludźmi pióra min. ze Stefanem Żeromskim. To właśnie w Strawczynie stał jego dom, teraz stoi głaz z napisem ”Tu stał dom, w którym urodził się 1.XI 1864 roku Stefan Żeromski”.

 

 

 

 

 

kosciolParafia Chełmce należy do dekanatu piekoszowskiego. W I połowie XIX wieku parafia liczyła około 2000 wiernych. Jej centralnym punktem był dumnie stojący na wzgórzu kościół pod wezwaniem św. Mikołaja i św. Magdaleny. Do parafii należą: Chełmce, Brynica, Porzecze, Oblęgorek i część Oblęgora czyli ok. 3800 osób. W 1925 roku przeprowadzono remont samego kościoła. Odrestaurowano wówczas tynki wewnętrzne i zewnętrzne oraz stolarkę okienną. Na pamiątkę robót nad wejściem od strony północnej widnieje do dziś napis „Wyremontowany w 1925 roku”. Do prac budowlanych przywieziono kilka detali z pałacu w Podzamczu Piekoszowskim i wmontowano je w mury.

 

Copyright © 2017 Zespół Placówek Oświatowych w Oblęgorku Rights Reserved.